Aktywność fizyczna

Cukrzyca stanowi poważny problem społeczny w Polsce i na świecie. 

Dominującą postacią  jest cukrzyca typu 2.. Mimo rozwoju farmakologicznych metod postepowania , a także postępu opieki diabetologicznej, znaczna część diabetyków nie uzyskuje odpowiednich wartości wskaźników wyrównania cukrzycy. Jednym z powodów jest brak aktywności fizycznej.
 

Organizm ludzki przystosowany jest do wykonywania określonej ilości wysiłku i tylko wtedy funkcjonuje prawidłowo. 

Postęp technologiczny objawiający się m.in. ogromną ilością urządzeń ułatwiających codzienne funkcjonowanie, które wyręczają ludzi w ich pracy przyczynia się do zmniejszonego wydatku energii, co z kolei prowadzi do nadwagi i ostatecznie otyłości.  

Brak ruchu i otyłość są głównymi przyczynami wystąpienia cukrzycy i prowadzą do insulinooporności (zmniejszenie wrażliwości tkanek na insulinę). Dużą rolę odgrywa również nieprawidłowa dieta (nieregularne żywienie, wysoka ilość węglowodanów o wysokim IG, duża ilość nasyconych kwasów tłuszczowych).

Systematyczny wysiłek ma nieoceniony wpływ na zdrowie. Jednak w przypadku cukrzyków jest zależny od wielu czynników. Są to m.in. stan zdrowia i wydolności fizycznej, charakterystyka wysiłku, dieta, poziom nawodnienia, a także ostatni posiłek. Cukrzyca typu 2, charakteryzuje się opornością na insulinę, względnym niedoborem insuliny i przewlekłą hiperglikemią. Osoby chore na cukrzycę charakteryzują się ponadto zmniejszoną wydolnością fizyczną,
do której przyczyniają się zaburzenia metaboliczne. 

Cukrzyca typu 2, charakteryzuje się opornością na insulinę, względnym niedoborem insuliny i przewlekłą hiperglikemią. Osoby chore na cukrzycę charakteryzują się ponadto zmniejszoną wydolnością fizyczną, do której przyczyniają się zaburzenia metaboliczne. 

Są to m.in. 

  • nieprawidłowe wydzielanie i działanie insuliny
  • przewlekła hiperglikemia (zbyt wysoki poziom glukozy we krwi)
  • współistniejące zaburzenia lipidowe (zwiększone stężenie wolnych kwasów tłuszczowych)
  • mięśnie chorych wykazują upośledzenie wychwytu glukozy

Odpowiedzią organizmu na podjęty regularny wysiłek fizyczny są zmiany adaptacyjne:

  • zwiększenie wydolności
  • zwiększenie insulinowrażliwości (jeden z najważniejszych efektów ćwiczeń fizycznych, poprawia   efektywność wychwytu glukozy) 
  • zwiększenie  ekspresji genu GLUT 1 i GLUT 4 (usprawniony wychwyt glukozy z  krwi, niezależny
    od wydzielania insuliny)
  • poprawa czynności wydzielniczej insuliny przez komórki trzustkowe
  • zmniejszenie otyłości i zmiana komponentów ciała
  • opóźnienie lub całkowite zapobieganie rozwoju niektórych powikłań cukrzycy

Należy pamiętać o regularności podejmowania wysiłku.

Wzrost insulinowrażliwości po 10 tygodniowym treningu osób chorych na cukrzycę typu 2 ustąpił 
po 6 dniach zaprzestania ćwiczeń – szybciej niż u osób zdrowych. 

Środki ostrożności niezbędne podczas wysiłku osoby chorej na cukrzycę typu 2:

Wysiłek fizyczny oparty jest na pracy mięśni, które pozyskują energię z glukozy. 

Ruch w pewnych okolicznościach może prowadzić do nadmiernego spadku cukru we krwi - hipoglikemii. Dlatego aby tego uniknąć należy stosować kilka zasad:

  • nie należy podejmować aktywności fizycznej na czczo, najlepiej 2 godz. po lekkim posiłku
  • idąc na spacer lub trening zabieramy  ze sobą łatwo przyswajalne węglowodany (cukier w kostkach, słodki napój)
  • nie należy podejmować ćwiczeń gdy poziom cukru przed wysiłkiem nie przekracza 100 mg/dl (5,5 mmol/l) lub przekracza 300 mg/dl (16,6 mmol/l); przy obecności ciał ketonowych w moczu
    zbyt wysoka jest już wartość 250 mg/dl (13,8 mmol)
  • nie wolno podejmować wysiłku w czasie przeziębienia, gorączki lub złego samopoczucia

 

NORBERT TEOFILAK
trener personalny